ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 211



                                               

Unia Eurazjatycka

Unia Eurazjatycka lub Unia Euroazjatycka – proponowana gospodarcza i polityczna unia Rosji, Kazachstanu, Białorusi, Kirgistanu i Tadżykistanu. Idea wzorowana na Unii Europejskiej miałaby być częściowo oparta na już istniejących kilku formach wspó ...

                                               

Wizje, czyli jak nauka zmieni świat w XXI wieku

Wizje: czyli jak nauka zmieni świat w XXI wieku – książka Michio Kaku, wydana w 1997. Michio Kaku opisuje rodzącą się współcześnie nową epokę nauki i techniki, podejmuje próbę prognozy opartej na wiedzy naukowej. Według autora współczesna nauka o ...

                                               

Załogowa wyprawa na Marsa

Załogowa wyprawa na Marsa – element programu eksploracji planety Mars w Układzie Słonecznym polegający na wysłaniu na nią ludzi w celu lepszego jej zbadania. Wyjątkowość tej misji będzie polegać na tym, iż Mars jest odległy od Ziemi od 55 do nawe ...

                                               

Zielony Mur Chiński

Zielony Mur Chiński – znany także jako "Wielki Zielony Mur Chiński" będzie serią sztucznie wyhodowanych pasów leśnych w Chińskiej Republice Ludowej, zaprojektowanych celem ograniczenia ekspansji pustyni Gobi. Zgodnie z planami projekt ma zostać d ...

                                               

Żagiel magnetyczny

Żagiel magnetyczny – hipotetyczna metoda napędu statków kosmicznych, która będzie używać statycznego pola magnetycznego do odwrócenia naładowanych cząstek emitowanych przez Słońce jako wiatr plazmowy, a przy tym nadawać impuls do przyspieszania s ...

                                               

Gender

Gender – zespół zachowań, norm i wartości przypisanych przez kulturę do każdej z płci. Jest to suma cech osobowości, stereotypów i ról płciowych, rozumianych w danym społeczeństwie jako kobiece lub męskie, przyjmowanych przez kobiety i mężczyzn w ...

                                               

Gender studies

Gender studies – interdyscyplinarny obszar badawczy zajmujący się płcią kulturową, czyli manifestacją męskości lub kobiecości w różnych społeczeństwach, oraz to, jak łączy się ona z instytucjami społecznymi, gospodarką, władzą, tożsamością, seksu ...

                                               

Androfobia

Androfobia − stan anormalnego, irracjonalnego i długotrwałego lęku przed mężczyznami. Zaburzenie może mieć źródło w traumatycznym wydarzeniu z przeszłości. Może powstać wskutek obserwacji rodzica cierpiącego na androfobię lub za sprawą kilku powi ...

                                               

Archeologia gender

Archeologia gender, archeologia płci kulturowej – orientacja badawcza współczesnej archeologii, zajmująca się badaniem ról społecznych i kulturowych pełnionych przez kobiety i mężczyzn w dawnych społeczeństwach, na podstawie źródeł archeologiczny ...

                                               

Chłopczyca (dziewczyna)

Chłopczyca – dziewczyna, która zachowuje się jak chłopiec lub jest podobna do chłopca. Typ chłopczycy może występować nie tylko wśród dziewcząt, ale także wśród kobiet dorosłych.

                                               

Chłopiec

Chłopiec – młody człowiek płci męskiej. Wiek, w którym chłopiec staje się mężczyzną, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat. W mowie potocznej słowo "chłopak” zw ...

                                               

Cross-dressing

Cross-dressing to czynność polegająca na noszeniu odzieży i innych akcesoriów powszechnie kojarzonych z płcią przeciwną w danym społeczeństwie. Cross-dressing uprawiano w celu kamuflażu, dla wygody i wyrażenia siebie w czasach współczesnych i w c ...

                                               

Dziewczyna

Dziewczyna – młody człowiek płci żeńskiej. Wiek, w którym dziewczyna staje się kobietą, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat. W mowie potocznej słowo "dziewczy ...

                                               

Ekspresja płciowa

Ekspresja płciowa – sposób prezentowania się w społeczeństwie poprzez zachowania, sposób bycia, zainteresowania i wygląd człowieka, które są związane z płcią w konkretnym kontekście kulturowym, a konkretnie z kategoriami kobiecości lub męskości. ...

                                               

Eunuch

Eunuch – wykastrowany mężczyzna lub chłopiec. Inne dawne określenia to trzebieniec i rzezaniec. Eunuchów wykorzystywano jako strażników haremów w starożytnych Chinach, a także na dworach egipskich, perskich, bizantyjskich czy osmańskich. Dzięki b ...

                                               

Gynofobia

                                               

Kobiecość

Kobiecość – pojęcie abstrakcyjne; pojmowane tradycyjnie oznacza względnie stałą charakterystykę obejmującą cechy, wygląd, zainteresowania i zachowania, które stereotypowo były uważane za stosunkowo bardziej typowe dla kobiet niż mężczyzn. Współcz ...

                                               

Kobieta

Kobieta – żeński dojrzały płciowo osobnik z rodzaju Homo. W biologii przyjmuje się, że różnice w genotypie kobiety i mężczyzny determinują dymorfizm płciowy człowieka.

                                               

Kobiety w muzyce

Kobiety w muzyce – przedmiot badań historii kobiet i muzykologii genderowej, zwracający uwagę na relacje między społeczną sytuacją kobiet a ich udziałem i rolą w kulturze muzycznej. Opisując historię muzyki, zwraca specjalną uwagę na role, jakie ...

                                               

Kobiety w nauce

Udział kobiet w działalności naukowej odróżnia się od udziału mężczyzn w wielu aspektach, m.in.: mniejszym zaangażowaniem w działalność naukową w każdej epoce, preferowaniem przez kobiety określonych dziedzin naukowych, mniejszą obecnością kobiet ...

                                               

Kobiety w Senacie Stanów Zjednoczonych

Kobiety w Senacie Stanów Zjednoczonych po raz pierwszy pojawiły się w 1922 roku, gdy Rebecca Latimer Felton została zaprzysiężona 22 listopada jako senator Stanów Zjednoczonych. Stanowisko to piastowała tylko jeden dzień. Sukcesywnie, rola kobiet ...

                                               

Kobiety w Wojsku Polskim

Kobiety brały udział w wielu walkach w historii Polski. Największy udział kobiet w walkach był w czasie II wojny światowej w Armii Krajowej, zwłaszcza w czasie powstania warszawskiego. Niemcy byli zmuszeni do stworzenia specjalnych obozów jenieck ...

                                               

Koedukacja

Koedukacja – to w przeciwieństwie do edukacji zróżnicowanej system wspólnego kształcenia dzieci i młodzieży obojga płci.

                                               

Lista kobiet szefów państw i rządów

Lista kobiet szefów państw i rządów – obejmuje zestawienie kobiet pełniących funkcję szefa państwa w republikańskim systemie ustrojowym, zestawienie wszystkich kobiet pełniących funkcję szefa rządu oraz listę obecnych monarchiń i wszystkich kobie ...

                                               

Męska dominacja językowa

Męska dominacja językowa – zjawisko socjolingwistyczne polegające na uprzywilejowaniu męskiego rodzaju gramatycznego w słownictwie, słowotwórstwie, gramatyce oraz frazeologii. Zjawisko to przejawia się w wielu językach i przybiera różny stopień n ...

                                               

Męskość

Męskość – zbiór cech, zachowań i ról społecznych tradycyjnie związanych z chłopcami i mężczyznami. Chociaż męskość jest społecznie skonstruowana, to pewne badania wskazują, że niektóre zachowania uważane za męskie są biologicznie uwarunkowane. W ...

                                               

Mężczyzna

Mężczyzna – męski dojrzały płciowo osobnik z rodzaju Homo. Różnice w genotypie kobiety i mężczyzny determinują dymorfizm płciowy człowieka, gdyż zdecydowana większość mężczyzn ma chromosom X i chromosom Y. U mężczyzn zazwyczaj również występuje w ...

                                               

Nierówności płacowe kobiet i mężczyzn

Nierówności płacowe kobiet i mężczyzn – obserwowane na całym świecie zjawisko ekonomiczne przejawiające się w różnicy średniego wynagrodzenia pracujących mężczyzn i kobiet. Określenie wielkości luki płacowej jest problemem ekonometrycznym. Niepod ...

                                               

Pedagogika queer

Pedagogika queer – nurt analiz i badań w obrębie nauk o wychowaniu, należący do tzw. socjalizacji rodzajowej, czyli uspołecznienia w aspekcie płci i roli płciowej, w tym też orientacji psychoseksualnej. Nazwa jest tłumaczeniem angielskiego queer ...

                                               

Płeć

Płeć - zespół cech o charakterze struktur i funkcji pozwalających na sklasyfikowanie organizmów na męskie i żeńskie. W odniesieniu do organizmów płci męskiej stosuje się określenia mężczyzna i samiec, a w odniesieniu do organizmów płci żeńskiej: ...

                                               

Postgenderyzm

Postgenderyzm – ruch społeczny, polityczny i kulturalny, którego członkowie postulują dobrowolną eliminację płci społecznej i zacieranie różnic płci biologicznej poprzez stosowanie zaawansowanej biotechnologii, wspomaganej technologiami reprodukc ...

                                               

David Reimer

David Reimer – mężczyzna urodzony w Kanadzie, któremu przy porodzie przypisano płeć męską. Na skutek błędu medycznego w wieku 7 miesięcy zostały uszkodzone jego genitalia. Po tym fakcie przypisano mu płeć żeńską i był wychowywany jako dziewczynka ...

                                               

Różnice psychologiczne między płciami

Zróżnicowanie międzypłciowe człowieka na płaszczyźnie psychologicznej nie jest tak wyraźne, jak dymorfizm płciowy. Spośród przeprowadzonych badań kilkanaście wykazało istotne różnice, np. wyższość kobiet w umiejętnościach werbalnych wymagających ...

                                               

Seksizm językowy

Seksizm językowy, seksizm lingwistyczny – dyskryminacyjna odmiana seksizmu, polegająca na deprecjonowaniu za pomocą języka osób należących do jednej z płci, przy czym niemal zawsze deprecjonowane są kobiety.

                                               

Tokenizm

Tokenizm – zasada lub praktyka czynienia jedynie symbolicznych starań na rzecz włączania przedstawicieli grup zdominowanych w struktury instytucjonalne tworzone dotąd wyłącznie lub głównie przez przedstawicieli grup dominujących. Włączanie ma cha ...

                                               

Językoznawstwo

Językoznawstwo, inaczej lingwistyka – dziedzina nauki zajmująca się badaniem języka z perspektywy jego jednostek, struktury, funkcji i rozwoju. Język jako złożone, wieloaspektowe zjawisko społeczne można badać z różnych stanowisk i przy użyciu ró ...

                                               

Alpha privativum

Alpha privativum – przedrostek nadający wyrazowi znaczenie przeciwne, oznaczający odwrotność lub nieobecność jakiejś cechy, podobnie jak polskie przedrostki nie -, bez-, np.: θεός theós – "bóg”, ἄθεος átheos – "bezbożny”; γνῶσις gnōsis – "wiedza” ...

                                               

Argument (językoznawstwo)

Argument – wyrażenie, które uzupełnia znaczenie predykatu. Np. predykat spać uzupełniony o wyraz Jan tworzy zdanie Jan śpi. Predykat wraz z argumentami tworzy strukturę predykatowo-argumentową. Czasowniki mogą mieć 0 argumentów, 1 argument, 2 arg ...

                                               

Deskryptywizm (językoznawstwo)

Deskryptywizm – dążność do opisowego ujmowania zachowań językowych. Deskryptywizm zakłada obiektywny i systematyczny opis języka, odwierciedlający empiryczne fakty praktyki językowej. Podejście to przeciwstawia się preskryptywizmowi, którego cele ...

                                               

Efekt bouba-kiki

Efekt bouba-kiki – przykład niearbitralnego asocjowania dźwięków mowy z wizualnym kształtem obiektów. Efekt ten wykazano po raz pierwszy w drodze eksperymentów psychologicznych przeprowadzonych przez niemieckiego badacza Wolfganga Köhlera. Przeby ...

                                               

Forma językowa

Forma językowa – jednostka pełniąca funkcję semantyczną lub syntaktyczną. Najczęściej mówi się o formach wyrazowych służących wyrażeniu pewnego znaczenia gramatycznego. Leonard Bloomfield wyróżniał formy językowe wolne i związane. Do pierwszych z ...

                                               

Informator (językoznawstwo)

Informator – osoba, której wypowiedzi służą do badań naukowych kodu językowego. Taką osobą jest z zasady native speaker, który przy użyciu swojej kompetencji ocenia akceptowalność proponowanych wyrażeń językowych, umożliwiając charakteryzację dan ...

                                               

Jednostki językowe

Jednostki językowe, elementy językowe – elementy składowe języka, wydzielone na podstawie ich funkcji, struktury i umiejscowienia w systemie. Wyróżnia się jednostki nominatywne, komunikatywne i strukturalne.

                                               

Języki prymitywne

Języki prymitywne – potoczne określenie języków, których użytkownikami są ludy stojące na niższym szczeblu rozwoju cywilizacyjnego. Zwykle chodzi o słabo rozprzestrzenione języki kultur nieeuropejskich, pozbawione tradycji piśmienniczych i form k ...

                                               

Kalka (językoznawstwo)

Kalka językowa, in. odbitka językowa – jednostka językowa utworzona poprzez dokładne przetłumaczenie wyrazu lub całego połączenia wyrazowego z jednego języka na inny. Język docelowy naśladuje wówczas strukturę przejętego słowa lub wyrażenia przy ...

                                               

Klasa (językoznawstwo)

                                               

Konstrukcja (językoznawstwo)

Konstrukcja – w jednym ze znaczeń: struktura wszelkich jednostek językowych: wyrazów, grup wyrazowych, zdań, tekstów. Według innej definicji konstrukcja to wewnętrzna organizacja jednostki gramatycznej, będąca wynikiem zestawienia syntagmatyczneg ...

                                               

Konwencjonalny charakter języka

Konwencjonalny charakter języka, niemotywowany charakter języka, arbitralny charakter języka – cecha języka polegająca na tym, że jest on systemem znaków opartym na umowie społecznej, umożliwiającym wyrażanie treści za pomocą dowolnych środków ję ...

                                               

Langue a parole

Langue i parole – terminy lingwistyczne wprowadzone przez Ferdinanda de Saussurea i upublicznione w książce Kurs językoznawstwa ogólnego. Termin langue odnosi się do samego konceptu języka, tj. abstrakcyjnego systemu reguł, faktu społecznego opar ...

                                               

Linguistica Silesiana

Linguistica Silesiana – wydawane od 1975 czasopismo naukowe Komisji Językoznawstwa Oddziału PAN w Katowicach. Zawiera artykuły w językach: angielskim, niemieckim, rosyjskim, francuskim, okazjonalnie również w innych językach. Redakcja mieści się ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →